Coca Cola en Voedingsprofessor Martijn Katan in gesprek bij Pauw & Witteman

Coca Cola heeft een nieuwe reclamecampagne gelanceerd waarmee het de consument bewust wil maken van het obesitasprobleem. Voedingsprofessor Martijn Katan, onder andere bekend van zijn boek Wat is nu gezond?, ging in de Pauw & Witteman uitzending van 17 april in discussie met Hessel de Jong, directeur van Coca Cola Benelux. Lees verder hoe Hessel de Jong Coca Cola briljant wist te positioneren als onderdeel van een gezonde lifestyle en Martijn Katan verre van imponeerde.

In de nieuwe commercial van Coca Cola is te zien dat je met de 139 kcal van een blikje cola extra leuke dingen kunt doen: 25 minuten je hond als navigatie gebruiken, 10 minuten dansen, 75 seconden schaterlachen en 1 vreugdedansje… De commercial eindigt met de boodschap dat wanneer je geen zin hebt in die leuke dingen, dat je dan gewoon een blikje cola zonder calorieën kunt drinken (i.e. Coca Cola light of zero). Tot slot komen nog de zinnen “houd je leven in balans” en “je calorieverbruik kan variëren” in beeld. Bekijk de commercial hieronder.

In de discussie zegt Hessel de Jong dat het idee achter de commercial is dat Coca Cola de boodschap wil afgeven dat wanneer je meer calorieën inneemt dan verbrandt, je in gewicht aankomt. Coca Cola wil meer Coca Cola verkopen, maar minder calorieën. Let op de calorieën, is dus eigenlijk de (te) simpele boodschap van Coca Cola.

Martijn Katan komt in de discussie met bijna kinderlijke vragen. Zo vraagt hij bijvoorbeeld aan Hessel de Jong of er naast de frisdrankautomaat een kraan met water kan worden geïnstalleerd. Verderop in de discussie vraagt hij op een haast onderdanige manier of kleine verpakkingen voortaan vooraan mogen staan.

De antwoorden van Hessel de Jong zijn duidelijk en zeer professioneel. In een minder sterk antwoord, zegt hij dat maar 2,5% van de totale hoeveelheid calorieën die een Nederlander gemiddeld inneemt, voor rekening komt van frisdrank. En dat Coca Cola dus eigenlijk maar een kleine rol speelt in het hele obesitasprobleem en dat we het “samen moeten doen”. Hier antwoordt Martijn Katan goed, waarbij hij zegt dat kinderen in de leeftijd van 10 tot 12 jaar een liter suikerhoudende dranken per dag drinken (400 kcal, dat is pakweg 15-30% van het totaal aantal calorieën!). En dat wanneer dit vervangen zou worden door water, dat dan het obesitasprobleem onder deze groep zou zijn opgelost.

Het is uiteraard onzin om hier te spreken over de inname van de  gemiddelde Nederlander, omdat het vooral specifieke groepen in de samenleving betreft die veel last hebben van overgewicht en obesitas. We mogen niet vergeten dat er ook een deel van de Nederlandse samenleving is dat geen gewichtsproblemen heeft (namelijk ongeveer de helft). Coca Cola maakt heel handig gebruik van dit gegeven door op een briljante wijze de specifieke groepen binnen de samenleving te bespelen die daar het meest gevoelig voor zijn. Zo is Coca Cola niet voor niets hoofdsponsor van vele grote sportevenementen wereldwijd en heeft het altijd leuke en vrolijke reclamecampagnes.

In antwoord op de vraag of suiker niet eigenlijk gewoon heel erg slecht is, komt Hessel de Jong weer uitstekend uit de hoek. Hij weet het zo te draaien dat niet suiker slecht is, maar enkel een teveel aan suiker en legt het probleem niet alleen bij Coca Cola, maar ook bij andere producenten. Martijn Katan antwoordt dat vooral suiker in vloeibare vorm slecht is, omdat je de inname van die calorieën niet merkt (en dus niet minder van andere dingen gaat eten).

Het meest opvallende van de hele discussie vind ik dat Coca Cola zichzelf, ondanks alle wetenschappelijke kennis over de schadelijke effecten van het drinken van frisdrank, weet te positioneren als een product dat hoort bij een gewone lifestyle. Coca Cola is geaccepteerd en maakt deel uit van een gezond voedingspatroon; dat is voor mij het beeld dat blijft hangen na deze discussie. Coca Cola zegt met deze reclamecampagne mensen bewuster te willen maken van “calorie in, calorie uit” en het obesitasprobleem. Wat Coca Cola eigenlijk vooral doet is doorgaan met het promoten van Coca Cola middels leuke reclames (ik zit tijdens het bekijken van het filmpje mee te hummen!) en sponsoring van grote sportevenementen. Op deze manier verandert er niets. Coca Cola gaat zo, op een slinkse wijze, gewoon door met haar “maatschappelijke taak”: de verkoop en consumptie van de frisdrank Coca Cola vergroten. Na afloop van de discussie had ik nogal gemengde gevoelens. Voor het vakmanschap van Hessel de Jong kon ik alleen maar bewondering hebben, terwijl ik toch behoorlijk teleurgesteld was over het verweer van Martijn Katan en de overige personen aan tafel.

Coca Cola en andere frisdranken zijn geen onderdeel van een gezond voedingspatroon en consumptie hiervan zou zoveel mogelijk vermeden moeten worden. Frisdrank kan een keer op een feestje o.i.d., maar zeker niet iedere dag. Hessel de Jong positioneert Coca Cola als een bedrijf dat altijd een positieve instelling heeft. Coca Cola suggereert in zijn reclamecampagnes inderdaad dat je leven er een stuk vrolijker en actiever op wordt, wanneer je maar genoeg Coca Cola drinkt. Dit is echter een waanvoorstelling. De realiteit is namelijk dat heel veel kinderen (en volwassenen) met het blikje Coca Cola, een zak chips en hun mobiele telefoon op hun gat zitten (en daarbij alsmaar dikker worden), terwijl ze verlekkerd naar al die leuke Coca Cola reclames zitten te kijken (dromend van een betere toekomst).

Je kunt de volledige discussie hieronder bekijken.